Facebook
Terug naar home

Studio Joost Grootens

15.¹

Joost Grootens

Joost Grootens (1971) ontwerpt dienstbare handleidingen en ‘informatietools’, voornamelijk in de vorm van boeken. Zijn boeken moeten niet alleen gelezen worden, maar vooral gebruikt. Volgens Grootens is lezen een passieve manier om informatie te absorberen. Hij zoekt naar een manier om informatie op een actieve manier over te dragen.

Het karakter van de drie partijen die bij grafisch ontwerp zijn betrokken (informatie, ontwerper en ontvanger) is de laatste decennia enorm veranderd. Door de komst van internet heeft iedereen de mogelijkheid te publiceren, en krijgt het boek een andere autoriteit. Hierdoor verandert ook de rol van de ontvanger: hij wil de informatie naar zijn eigen hand kunnen zetten, aldus Grootens.

Wanneer de ontvanger een gebruiker wordt is het volgens Grootens onvermijdelijk dat de positie van de grafisch ontwerper verandert. Dat kan enerzijds door terug te treden en de gebruiker meer ruimte te geven. Anderzijds zou de grafisch ontwerper een meer nadrukkelijke rol kunnen spelen ten opzichte van de informatie, door deze door vormgeving te verhelderen. De ontwerper krijgt hierbij een steeds grotere redactionele rol; hij selecteert en organiseert de informatie.

Grootens is de intermediair die de overgang van ontvanger naar gebruiker wil stimuleren, door de laatste op ontdekkingsreis te sturen. "Het is niet meer van deze tijd om informatie te presenteren en te zeggen: 'dit is het'." Informatie moet volgens Grootens gebruikt kunnen worden. "Ik vind het interessant om een gereedschap te ontwikkelen waarmee de gebruiker zijn informatie kan verzamelen."

Grootens: "Zodra je informatie met elkaar vergelijkt op een kloppende schaal, wordt het instrumenteel, een gereedschap. Zo kan de ontvanger van de informatie makkelijker conclusies trekken. Het complete werk van Aldo Rossi is zo'n gereedschap. In dit boek wordt geïllustreerd hoe je bijvoorbeeld een raamkozijn kan tekenen. Dit vind ik een interessant gegeven."

Omdat de gebruiker de belangrijkste rol speelt in de boeken van Grootens, probeert hij zijn opinies op de achtergrond te houden. In zijn publicatie I swear I use no art at all speelt zijn werk de hoofdrol, maar niet op de geijkte manier. Het ontleedt de ontwerpmotieven en structuren achter de eerste honderd boeken die Grootens ontwierp. Elk boek wordt geanalyseerd en gerubriceerd op onder meer formaat, materiaal, compositie. Het fungeert naslagwerk voor zijn studio, geinspireerd op Het complete werk van Aldo Rossi.

De titel van het boek, I swear I use no art at all, slaat op een passage uit Hamlet van Shakespeare. Hierin brengt Polonius een boodschap aan de koningin. De koningin ergert zich aan Polonius, want hij spreekt te omslachtig en te deftig, vertelt Joost Grootens. De koningin zegt tegen Polonius: "More matter, less art". Waarop Polonius antwoordt: "Madam, I swear I use no art at all."

Grootens ziet de toekomst van het grafisch ontwerpen als één waarin het ontwerpen van gereedschappen de belangrijkste plaats inneemt. De gebruiker wil en krijgt een grotere rol. Daar zullen ontwerpers dienstbaar moeten zijn en zich aanpassen aan de gebruiker: "More matter, less art".

Interview door Ilja Glaap (1994).